NEUROPSIHOLOŠKI PREDIKTORI KVALITETA ŽIVOTA U OBOLJELIH OD MULTIPLE SKLEROZE (Zdravstveni glasnik, 2024)
Uvod: Multipla skleroza (MS) je hronično, inflamatorno, (auto)imunološko oboljenje centralnog nervnog sistema (CNS).Neurospihološki poremećaji dosta često se nalaze kod pacijenata sa multiplom sklerozom i imaju refleskiju na kvalitetuživota pacijenata.Cilj istraživanja bio je uticaj neuropsiholoških poremećaja na kvalitet života kod pacijenata sa multiplom sklerozom.Metode: Prospektivnim istraživanjem obuhvaćeno je 135 ispitanika oboljelih od MS i 50 zdravih ispitanika. Ispitanici supodijeljeni u tri grupe: prvu grupu su činili 85 ispitanika gdje bolest traje duže od jedne godine, drugu grupu su činili 50ispitanika s novootkrivenom MS, treću grupu su činili 50 zdravih ispitanika. Instrumenti kliničke procjene bili su: Minimentalni status, SF-36 skala procjene kvaliteta života, i baterija neuropsiholoških testova: Wechslerova skala inteligencije,test Revidirana Beta, Ravenove obojene progresivne matrice, Wechslerova skala pamćenja, test audio verbalnog učenja,Rey-Osterriehtov test složenog lika, test verbalne fluentnosti.Rezultati: Upotrebom baterije neuropsiholoških testova došlo se od rezultata da su kognitivni poremećaji su zastupljeniu 40-60% ispitanika oboljelih od MS. Vizuospacijalne, vizuokonstruktivne i vizuoperceptivne funkcije su lošije u prvojgrupi. Najviše su pogođene mnestičke funkcije (proces učenja, kratkoročnog i dugoročno pamćenje, dosjećanje, verbalno-logičko pamćenje) u obje grupe ispitanika, u rasponu od 30-60%. Lošije kognitivne domene su u prve grupe ispitanika.Neposredno radno procesno pamćenje, pažnja, kratkoročno i logičko pamćenje je lošiji u ispitanika prve grupe. Na početkubolesti 16% je imalo smetnje verbalne fluentnosti, a kako bolest odmiče smetnje postaju izraženije. Rezultati procjenekvaliteta života pokazuju da lošiji kvalitet života u fizičkoj, mentalnoj dimenziji i ukupnom skoru imaju pacijenti sa lošijimMMSE i oni s lošijim kognitivnim funkcijama.Zaključak: Neuropsihološki poremećaji u oboljelih od MS odnose se na oštećenje mnestičkih funkcija, izvršne funkcije ipažnju. Kognitivni poremećaji imaju negativan uticaj na kvalitet života oboljelih od MS.