(untitled) (Zbornik Pravnog fakulteta Sveučilišta u Rijeci, 2020)
U radu se analiziraju dva segmenta instituta izuzeća sudaca u parničnom postupku - razlozi zbog kojih se može inicirati incidentalni postupak izuzeća i pitanje inicijative za pokretanje tog postupka. Razlozi za izuzeće izlažu se i obrađuju s obzirom na to imaju li značenje tzv. apsolutnih i tzv. relativnih razloga za izuzeće. Kad je riječ o tzv. apsolutnim razlozima, razlozima čija je lista taksativno utvrđena u Zakonu, preispituju se odredbe kojima su regulirane pojedine grupe tih razloga, način njihova određenja, međusobni odnos i struktura. U vezi s tzv. relativnim razlozima nastoji se odrediti sadržaj i domašaj opće klauzule prema kojoj značenje razloga za izuzeće može imati svaka okolnost koja može dovesti u sumnju nepristranost suca, a zatim se primjerice izlažu subjektivne i objektivne okolnosti koje su prema (domaćoj i komparativnoj) praksi i doktrini imale odnosno mogle imati značenje takvog razloga, odnosno one za koje se našlo da ga nemaju. Problemski kompleks inicijative za pokretanje incidentalnog postupka izuzeća istražuje se s obzirom na to pokreće li se taj postupak ofi cijelnom radnjom suca, predsjednika suda kao suca ili predsjednika suda kao tijela ovlaštenog odlučiti o izuzeću, odnosno zahtjevom stranke, te s obzirom na vrstu razloga zbog kojega je ta inicijative poduzeta. Pritom se tumačenjem relativno zastarjelih, nedovoljno određenih i međusobno neusklađenih normi koje uređuju ovaj problemski kompleks pokušavaju već de lege lata ponuditi rješenja kojima bi se one uskladile s ustavnopravno i konvencijski utvrđenim pravima stranaka na neovisni i nepristrani sud, na zakonskog suca i na pravično suđenje. Zaključno se predlažu određena rješenja kojima bi se već de lege lata, ali de iure condendo unaprijedili normativna osnova i primjena obrađenih segmenata instituta.